Ev arama:

Ev ararken, internet, emlakcilar, gazete ilanlari ve okulun ev bulma servisinden yararlanabilirsiniz. Oncelikle, henuz Turkiye'deyken yahoo, homestore.com, apartments.com ve apartmentguide.com gibi ev bulma servislerine goz atin. Bu siteler bir kac dakika icinde kiralik evleri komisyon vs. istemeksizin ariyor, buluyor ve evin ozellikleri hakkinda size detayli bilgi veriyor. Begendiginiz evleri gormek icin henuz gelmeden randevu ayarlamaniz da olasi. Internetten, gideceginiz sehrin gunluk gazetelerinin kiralik ev ilanlarini da tarayabilir, henuz gelmeden fiyatlar hakkinda fikir edinebilirsiniz.

Yasayacaginiz sehre geldikten sonra yukaridaki alternatiflerin yanisira okulun ev bulma servisiyle gorusun, belki yardimci olabilirler. Okulun afis panolarinda ve internet sayfasinda da kiralik ev ilanlari bulabilirsiniz. Bunlarin disinda, kiracidan komisyon almadan calisan emlakcilar yoluyla ev bulmaniz da olasi; diger sehirleri bilemiyorum ama Chicago'da yalnizca ev sahibinden komisyon alarak calisan emlak sirketleri var. Isterseniz, sehir merkezinde, okul civarinda bu sirketlerin yayimladigi ucretsiz ve oldukca kapsamli kiralik ev dergilerini de bulabilirsiniz. Faydali eserler.

Bir baska alternatif, gazete ilanlari da belki yardimci olabilir ama bu sekilde ev bulana (ve arayana) pek rastlamadim. Son alternatif 'gercek emlakcilar' herkesin malumudur sanirim.

Ev konusunda en kotu senaryo; biraz beklersiniz, yurtta vs. kalirsiniz, sonra, buldugunuz ev icin bir aylik depozit, son ayin kirasi, emlakci komisyonu ve ilk ay kirasi olmak uzere toplam 4 aylik kirayi pesin vermek durumunda kalabilirsiniz. Bu gercekten cok kotu bir senaryo, bilmiyorum kimsenin basina gelmis midir, yine de aklinizin bir kosesinde bulunsun, risk almayi hic sevmeyenler ve kolayca ek kaynak yaratabilenler gelis parasini artirma ihtiyaci duyabilirler.

Yukarida anlatmadigim bir diger ev bulma yontemi de, bu alternatiflerin yani sira sehri gezmek, gordugunuz her buyuk apartmana girip kiralik ev olup olmadigini sormak. Buyuk binalar genellikle bir sirket tarafindan yonetildigi icin, iclerinde bir kiralama ofisi ve personeli bulunuyor. Tabi bu sekilde ev aramak, sehri hic ama hic tanimamaniz, sehirde de hic bir tanidiginizin olmamasi gibi bir takim kosullarla yakindan ilgili. Bu 'yontemle' uc dort gun dolasarak yalnizca 300 dolarlik bir depozito (ve ilk ay kirasi) odeyerek ev bulan insanlar oldugunu biliyorum.

Ev kiralarina gelince net bir rakam vermek cok mumkun degil; kente, bolgeye, evin durumuna ve baska bir cok etkene gore degisebilecek bir konu bu. Farkli okullarda okuyan 20 kisinin -tek odali bir studyo icin- odedigi kira, 500 ile 1000 dolar arasinda degisecektir saniyorum. Bu fiyat 1+1 bir ev icin %25-%50 oraninda artiyor. Bunlarin yanisira, geldiginiz yil da ev kiralarinin arttigi, kiralik ev sayisinin azaldigi bir yil (ya da tam tersi) olabilir...

Bu bolumu bol sans dileyerek bitiriyorum.

Esyalar:

Hemen her evde buzdolabi ve firin bulunuyor, kira fiyati arttikca mikrodalga firin, bulasik makinasi gibi esyalar da olabilir. Tum esya ve mobilyalarin icinde bulundugu "mobleli" bir ev de bulabilirsiniz (esyalar her zaman cok yeni olmayabiliyor)... Bir cok apartmanin bodrum katinda laundry var. Bu ayri bir konu belki de, yikama sonrasinda camasirlarinizi farkli renk/ boy (ve mevcut lekeleriyle) gormeniz mumkun, bu nedenle makinalari 'taniyincaya' kadar sevdiginiz giysileri elde yikamayi deneyebilirsiniz.

Mobilyasiz bir eve tasinanlar icin oncelikli ihtiyac yatak olacaktir. Piyasada genelde ikiz yatak satiliyor, fiyatlari 150-300 dolar arasinda degisiyor, nakliye genelde hic bir esyada ucrete dahil olmadigindan 20-30 dolar da tasima ucreti vermek gerekiyor. Saticilarin soyledigine gore herhangi bir otomobille tasinmasi da mumkunmus, ben denemedim. Evi hali kapli olanlar bir sure fiyat arastirip sehir merkezi yerine ''ulus'' benzeri, fiyatlarin daha dusuk oldugu semtlere bakarlarsa daha ucuz yataklar bulabilir. Rehberlerin "mattresses/bedding" bolumune bakarsaniz saticilarin nerede yogunlastiklarini gorebilirsiniz.

Elektrik, Telefon...

Her ev icin elektrik, gaz ve benzeri giderler (utilities) farklilik gosteriyor- bazi evlerde kiraci sadece telefon parasini oduyor, bazisinda elektrik ve isinma kiraciya ait vs... Saniyorum hemen hic bir evde su (ve sicak su) parasini kiraci odemiyor, mustakil evler konusunda bilgim yok.

Buldugunuz evlerde bu tur giderlerin nasil karsilandigini sormanizda yarar var. (Otomobil alan/alacak olanlar acisindan otopark ucretini sormakta da yarar var- park ucreti sembolik tutarlarda degil, aylik 50-200 dolar arasinda degisiyor.) Isinma -ve klima varsa elektrik faturasi- yuksek tutarlarda (50+ dolar) olabilir. Klima kullanmiyorsaniz aylik elektrik faturasi yaklasik 15 dolar.

Bir cok evde telefon disindaki hizmetler kullanima acik ya da telefon ederek hemen actirmaniz mumkun.

Gaz icin -ozellikle isinma amacli- ucret oduyorsaniz evin isisina dikkat edin, Amerika'da insanlar cok fazla usumuyor sanirim, fiyatlar da nispeten pahali. Turkiye'deki standartlarinizda isinmak isterseniz, ay sonunda surpriz yasayabilirsiniz.

Kablo TV talebiniz olursa dijital TV alternatifini de degerlendirmenizi oneririm- cikislari muzik setinize baglayip basit bir 'home theatre' sistemi yaratabilirsiniz. Kanal sayisina (ve tabi ki sehir ve bolgeye) gore, kablo TV ucreti 20-60 dolar, dijital TV ucreti 35-75 dolar.

Telefon baglanmasi icin -bir haftaya kadar- beklemeniz olasi, (50- 100 dolar) ilk servis ucreti istenmesi mumkun. Ozellikle ilk aylarda telefon gideriniz 100 dolari asabilir... Telefon sirketinin muhtemelen farkli arama planlari olacak, size de aylik belli bir sabit ucret (10 dolar ornegin) ve daha dusuk dakika ucreti olan planlari satmaya calisacaktir. Diger telefon sirketleri de arayip benzer hizmetler onerecektir. Herkesin kendi karari ama, (1010220-011-90...) ile Turkiye (ulkeler arasi) on dakika gorusme ucreti iki dolar, sehirler arasi yirmi dakika gorusme ucreti bir dolar. (1016868-011-90-...) ile yurtdisi bir dakika gorusme ucreti 35 cent. Her iki numara da abonelik vs gerektirmiyor, ucretleri asil faturanizla birlikte geliyor...

Telefon ve kablo tv baglatmak icin yaptiginiz telefon gorusmeleri uzun, cok uzun surecek.

Diger konular:

Buldugunuz evlerin kiralama/emlak ofisine, guvenlik basta olmak akliniza gelen her tur soruyu sormanizda yarar var. Bunun disinda, sehri yeteri kadar tanimiyorsaniz evden okula ve sehir merkezine ulasimin nasil saglandigini ogrenmeye calisin; okula uzak bir evin yakinindan okula tek vasitayla ulasabileceginiz gibi, bir kac millik bir mesafe icin birden fazla vasita degistirmeniz gerekebilir. Bilet satis giselerinden bir metro/otobus haritasi isteyerek, edindiginiz bilgileri kontrol edebilirsiniz.

Tasindiktan kisa bir sure Amerika'nin dort bir yanindan telefonlar alacaksiniz; telefon sirketleri, dergiler, muzik klupleri, bagis kampanyalari... Buyulu kelimeler "Right now I have no time/ No. Don't call me later". Ogrenci oldugunuzu da soyleyebilirsiniz ama bu durumda ogrencilere yonelik satislar hakkinda telefonlar alabilirsiniz, bu tur kisisel bilgileri vermemenizde yarar var- belki bagis kampanyalari icin arayanlara soylenebilir.

Evi tutmadan once 'oda arkadasiniz' olup olmadigini sormakta da yarar var, bazi evler cok eski, sorun yasayabilirsiniz.